Andromeda (de prinses)

ANDIn de meridiaan 10 p.m. (GMT) 1 november. Zichtbaar van juli t/m februari.

Andromeda is beroemd om de geweldige en verre galaxie die binnen het sterrenbeeld ligt, haar sterren zijn echter niet erg helder. Toch is ze gemakkelijk te vinden, ten zuiden van de W van Cassiopeia en net buiten één hoek van het Grote Vierkant van Pegasus.

Andromeda is een van de eerste sterrenbeelden die een naam kreeg. De mythologie eromheen is rijk en gevarieerd, en omvat ook de verhalen achter verscheidene andere groepen sterren. Andromeda was de dochter van Cassiopeia en Cepheus, heersers van het oude land Ethiopië. Toen Cassiopeia pochte dat ze mooier was dan de dochter van Nereus, stuurde de woeste zeegod het monster van Cetus om het koninkrijk te verwoesten. Een orakel stelde dat het offeren van hun dochter aan Cetus de enige manier was om de god te sussen, en plichtsgetrouw ketenden de koning en koningin Andromeda aan een rots bij de zee. Perseus kwam echter juist op tijd te hulp en dook op zijn gevleugelde paard Pegasus omlaag. Perseus kon Andromeda van haar verschrikkelijke lot redden door Cetus het afschuwelijke hoofd van Medusa voor te houden, waarop het geweldadige monster onmiddelijk in steen veranderde.

AndromedaAlpheratz, de ster op de noord-oostelijk hoek van het Vierkant van Pegasus, hoort eigenlijk bij Andromeda.

 Andromeda galaxie (M 31): Van de Andromeda galaxie, de dichtstbijzijnde galaxie werd aanvankelijk gedacht dat ze een nevel was, en ze werd opgenomen in de nevelcatalogus van de 18e-eeuwse kometenjager Charles Messier. Dit spiraalstelsel, dat lijkt op onze Melkweg, is een maalstroom met zo’n 200 miljard zonnen en stof- en gaswolken. Het is zo helder dat we het met een verrekijker in de stad en met het blote oog onder een donkere hemel kunnen zien, waardoor het een van de verste objecten is die we met het blote oog kunnen onderscheiden. Als je een grotere verrekijker of een kleine telescoop gebruikt, kun je de twee naburige elliptische galaxieën ervan zien. M 32 is klein en compact. M 110 is groter en diffuser en is daarom moeilijker te zien.

M031_60x180sec_20150723_SW6D_L_20D_20F_20B_DBE_DBE-back-col-maskedst-HDRMlti-sat-curv-crop16-9-50proc

Andromeda galaxie M 31. © Kees Scherer

 Gamma (γ) Andromedae: Dit is een prachtige dubbelster. De helderste ster van het paar is goudachtig geel en haar begeleider groenachtig blauw.

 R Andromedae: Deze Mira-ster kent een helderheidsverandering van 9 magnituden.

 NGC 752: Deze open sterrenhoop ligt ca.5 graden ten zuiden van Gamma (γ) Andromedae en is gemakkelijk te vinden vanwege zijn vrij heldere sterren. Omdat hij over zo’n groot gebied verspreid is, zien we hem eigenlijk gemakkelijker door een verrekijker dan door een telescoop. Als je een telescoop gebruikt, stel je de kleinste vergroting in.

 NGC 7662 (de blauwe sneeuwbal): Deze vrij heldere planetaire nevel lijkt door een heel kleine telescoop bijna sterachtig. Maar door een 150mm telescoop, bij middelmatige vergroting, wordt het een sierlijke gloeiende vlek van gas van ca. 30 seconden doorsnee.

 NGC 891: Deze galaxie westelijk van Almach is zelfs voor een 150mm telescoop een uitdaging. Maar met goede ogen en bij een donkere hemel zul je een van de mooiste voorbeelden van een spiraalstelsel van opzij zien.