Hoewel ikzelf geen (of laat ik zeggen, slechte) ervaring heb met deepsky-fotografie onder lichtvervuilde omstandigheden, is van Canon DSLRs bekend dat de uitleesruis bij lage ISO’s betrekkelijk hoog is. De uitleesruis (uitgedrukt in elektronen) is bij lage ISO’s dermate hoog dat zwakke details – aan de schaduwzijde van het histogram – verdrinken in de ruis en daaronder niet te onderscheiden zijn. Voor een aantal Canon DSLRs heb ik de waardes van de uitleesruis bij verschillende ISO-waarden in grafieken uitgezet tegen het resterende dynamische bereik (het dynamische bereik is gedefinieerd als het bruikbare, ruisvrije gedeelte van de sensor). De waardes zijn afkomstig uit meetresultaten van Roger N. Clark.
Bekijken we de 5D Mark II, dan heeft deze bij ISO 100 een uitleesruis van 23,5 elektronen. De full well depth van de sensor in 5D Mark II bedraagt (circa) 60.000 elektronen. Het dynamisch bereik bij ISO 100 bedraagt derhalve log2 (60.000 / 23,5 * 2^0) = 11,32 f-stops.
Bij ISO 1600 bedraagt de uitleesruis 2,5 elektronen. ISO 1600 verschilt 4 f-stops (2^4) t.o.v. ISO 100. Dit resulteert in een dynamisch bereik van log2 (60.000 / (2,5 * 2^4)) = 10,55 f-stops. Hoewel we puur kijkend naar de ISO-waarde 4 f-stops opschuiven van ISO 100 naar ISO 1600, leveren we slechts 11,32 – 10,55 = 0,77 f-stops in aan dynamisch bereik. Aangezien dat verlies aan de hooglichtzijde gebeurt en we bij deepsky-fotografie veelal bezig zijn met het “lostrekken” van zwakke details van de achtergrond, lijkt mij dat een acceptabel compromis om te kunnen profiteren van beduidend lagere uitleesruis aan de schaduwzijde. Omdat de winst aan vermindering van de uitleesruis met het verhogen van de ISO-waarde niet lineair verloopt, moet er bij Canon DSLRs gezocht worden naar een optimum. Voor de modellen geplot in de grafiek, ligt dat optimum rond ISO-waarden van 800 tot 3200.
Gebruik je een Nikon DSLR, dan is de uitleesruis over de breedte van het ISO-bereik nagenoeg gelijk of is de uitleesruis bij ISO 100 in elk geval niet beduidend hoger dan bij ISO 1600. Een Nikon DSLR is daarom het best te gebruiken op ISO 100.
Ik belicht mijn subopnamen altijd net zo lang totdat de hemelachtergrond op het display behoorlijk helder wordt, maar (heldere) sterren nog niet ernstig uit beginnen te branden. Ik kan op het display vaag de contouren van het te fotograferen onderwerp herkennen. Ik zou moeten controleren hoever de piek van het histogram daarbij naar rechts is geschoven. Gevoelsmatig lijkt mij een piek op 1/3 van het bereik te kort belicht.