Activity

Hoi Han,

Dank voor het compliment!

Ik begrijp dat jij een van de volgende lasers bedoelt:
http://www.collimator.com/category/laser-collimators

met daarbij het DOE attachment:
http://www.collimator.com/accessories/concentric-circle-projection-attachment

en wellicht een Parallizer voor de 1.25″ laser:
http://www.collimator.com/category/parallizer

Nu moet ik zeggen dat ik het geluk had dat die Newton niet erg gewild was en daardoor voor nog geen 30% van de nieuwprijs weg ging. Had ik hem nieuw moeten kopen, dan was mijn oplossing prijstechnisch inderdaad aan de dure kant geweest, maar nu vergelijkbaar met het setje dat jij noemt.

Het grootste nadeel van de collimator is de ruimte die hij in beslag neemt, maar gelukkig kan hij rechtop staan.

Of de kunstster op 20 meter afstand (je hebt overigens meer afstand nodig, namelijk minimaal 20x de brandpuntsafstand) nog voldoende licht geeft weet ik niet, dat zou ik moeten proberen.

Het delen van mijn collimator doe ik graag. Een ieder die een keer zijn kijker wil testen is welkom in Castricum (wel even een bericht sturen van te voren ;-)).

Nicolàs

Hallo Nicolàs, Een mooie beschrijving!

Dat een collimater goed werkt heb ik gezien bij een gepensioneerde opticien H Dekker in Groningen. Het is wel een flinke investering die beter gedeeld kan worden door een aantal gebruikers.

Een kunstster met een 9μm glasvezelkabel is een mooie oplossing. Dat voorkomt dat je een heel klein gaatje moet maken wat erg moeilijk is. Geeft de glasvezel als kunstster op 20 meter afstand (zonder collimator) genoeg licht?

Voor individueel gebruik lijkt me een laser met een diffractive optical element (DOE) attachment   prijsgunstiger.

Han

Ja zo’n een laser met 1,25+2″ combi adapter heb ik gekocht. Het maakte een deel van de collimatie van mijn RC mogelijk:
http://www.hnsky.org/RC_collimation.htm

De pagina laat ook de kunstster zien gemaakt van een zaklamp. Volgens mij maakt de afstand van de kunstster niet zoveel uit zolang je maar kan focuseren. Het lastigste is een klein gaatje maken in de alufolie. Daar kan de glasvezel uitkomst brengen. :)

Mijn RC wordt vrijwel niet meer gebruikt. Hij is met F/9 te langzaam. Een APO astrograph is mijn werkpaard. Deze heeft ook geen afstelling nodig.

Han

Voor een goede stertest is de afstand wel degelijk van belang. Dat wordt geschreven door diverse auteurs, waaronder Suiter. Ik noem het hierboven als eerste formule. Nu is het wel zo, dat Suiter (en die andere auteurs) veel meer doen met de stertest dan alleen collimeren, en hier is niet genoeg ruimte om de 413 pagina’s van zijn werk over de stertest te herhalen. ;-) In principe zijn alle optische problemen (collimatie, turbulentie, stress, sferische aberratie, ruw oppervlak, zones, slechte randen en astigmatisme) met een kunstster (of collimator) te testen en daarvoor is een voldoende vlak golffront nodig.

Wellicht dat voor alleen het collimeren en kortere afstand volstaat, Suiter geeft geen aparte instructies voor de afstand in dat geval, dus ga ik er vooralsnog van uit van hetgeen hij eerder schreef.

Suiter noemt als lichtbron ook de zaklamp en de zon in combinatie met een kerstbal en berekent de afstand waarop deze kunstster zou moeten staan. In combinatie met de zon zou een kerstbal van tussen de 25mm en 230mm volstaan voor telescopen van 60 – 600mm diameter en f/4 – f/15 (hij geeft zijn getallen in tabelvorm op pp.95-97). In zijn berekeningen is hij uitgegaan van afstanden volgens zijn hierboven genoemde formule in combinatie met de daarbij genoemde verdubbeling. Voor het gebruik van een zaklamp adviseert hij deze te diafragmeren op 1cm en vervolgens op 1 meter afstand van de kerstbal te leggen. Op deze manier krijg je een lichtvlek van circa 0.5°, overeenkomstig met de diameter van de zon. Dit diafragma is uiteraard veel gemakkelijker te produceren dan een gaatje van 70 – 200μm die Suiter adviseert bij gebruik zonder kerstbal.

De leverancier van de kunstster die ik in het begin noemde, vermeldt over de afstand: “For an 8″ SCT we recommend approximately 100 feet.”. Berekenen we de factor voor deze telescoop (brandpuntsafstand is 2032mm), dan komen we aanvankelijk op een factor 2.7, verdubbeld geeft dit 5.4, en aangezien het minimaal een factor 20 keer de brandpuntsafstand moet zijn, kom je op 20 x 2.032m = 40m (131ft), 31% meer dan 100ft, hetgeen min of meer in lijn met Suiter is.

Nicolàs

Na een paar dagen sparren met optische experts Jan van Gastel (Sterrenwacht Almere) en Roger Ceragioli (Richard F. Caris Mirror Lab, University of Arizona, Tucson (VS)), heb ik het deel over de sferische aberratie aangepast. Jan had deze ook ooit berekend en mij een grafiek gestuurd. Deze was door mij aanvankelijk niet reproduceerbaar en de optische design software ZEMAX leek mij gelijk te geven. Afijn, een dozijn mailwisselingen met beide heren later (waarvoor dank!) was het mij vandaag duidelijk dat beide berekeningen kloppen, maar dat de context niet goed geschetst was. Jan en ik hadden het over twee verschillende focuspunten, met ieder z’n eigen sferische aberraties. De details zijn te lezen vanaf afbeelding 5 in het artikel, maar samengevat blijft een sferische spiegel voor een 12″ collimator onpraktisch.

Nicolàs